Karmienie piersią

Jak długo trwają pojedyncze karmienia piersią i jaka jest ich częstotliwość? Czy matka może karmić piersią, jeżeli pali papierosy, pracuje, cierpi na zapalenie sutka lub przyjmuje leki? Czy brak mleka jest częstym problemem? Jak złagodzić ból piersi i zapobiegać pęknięciom skóry?
12 pytań i odpowiedzi – bardzo praktyczna analiza karmienia piersią.

„PODSTAWY KARMIENIA PIERSIĄ”
12 KLUCZOWYCH ZASAD

 

Podczas karmienia piersią nie ma określonych zasad dotyczących częstotliwości i czasu trwania pojedynczego karmienia

Liczba karmień i czas ich trwania zależą od dziecka, ale mogą różnić się także w poszczególne dni u tego samego dziecka, co jest podyktowane jego potrzebami żywieniowymi oraz fizycznymi (bliskość matki). Co więcej, to właśnie poszczególne karmienia wpływają na produkcję mleka: im więcej dziecko ssie, tym więcej mleka produkuje organizm matki. Jak wyjaśniają powyższe punkty, nie ma określonych zasad dotyczących częstotliwości lub czasu trwania karmienia. W ciągu pierwszych tygodni większość dzieci często domaga się piersi, nawet 8–12 razy dziennie. Nie powinno to być traktowane jako problem, a zwłaszcza nie świadczy to o braku mleka.

Porada

Karmienie dziecka piersią powinno odbywać się na żądanie, tak często i tak długo, jak ono tego potrzebuje (patrz punkt 3), bez określania minimalnej przerwy między poszczególnymi karmieniami ani maksymalnego czasu ich trwania.

Brak mleka w sensie fizjologicznej niezdolności do jego wytwarzania zdarza się w wyjątkowych sytuacjach

Tylko niewielka część kobiet rzeczywiście nie produkuje wystarczającej ilości mleka, aby być w stanie karmić piersią. Dla większości przyczyna „braku” mleka jest inna niż niezdolność fizjologiczna. Może być to jedynie subiektywne odczucie, ponieważ dziecko domaga się piersi lub płacze bez powodu w nietypowy sposób. Takie „dni o wyjątkowym zapotrzebowaniu” są zupełnie normalne. Może również zaistnieć zmniejszenie produkcji mleka w odpowiedzi na mniejsze opróżnienie piersi z powodu, na przykład, zbyt krótkich karmień i/lub zbyt długich przerw między nimi. Tego typu sytuacje nie odpowiadają rzeczywistemu brakowi mleka i można łatwo im zaradzić.

Porada

Aby nie odczuwać „braku” mleka, należy karmić piersią bez ograniczeń, zarówno w dzień, jak i w nocy, nawet gdy dziecko prawie cały czas wykazuje potrzebę karmienia.

Aby dowiedzieć się, czy dziecko chce ssać, wystarczy dobrze je obserwować, gdy się budzi, nie czekając, aż zacznie płakać

Gdy dziecko się budzi, kilka drobnych sygnałów wskazuje, czy jest gotowe do ssania: podnosi ręce do buzi, otwiera buzię, ssie swój język, a jeśli jest w ramionach matki, odwraca się w kierunku piersi. Płacz jest opóźnionym sygnałem głodu, na który nie należy czekać, aby przystawić dziecko do piersi: jeśli będziemy czekać, dziecko może niepoprawnie lub mniej skutecznie ssać pierś.

Porada

Aby ssanie było skuteczne, przystawiaj dziecko do piersi, jak tylko się obudzi, otwiera buzię i porusza językiem.

Pęknięcia skóry piersi nie są spowodowane zbyt częstymi lub długimi karmieniami, lecz niewłaściwym położeniem dziecka względem piersi

Pęknięcia skóry są spowodowane nieprawidłowym tarciem sutka o usta dziecka, kiedy nie jest ono prawidłowo położone względem piersi. Prawidłowa pozycja dziecka podczas karmienia jest najlepszą metodą zapobiegania oraz najbardziej skuteczną metodą leczenia pęknięć skóry.

Porada

4 złote zasady pozwalające upewnić się, że dziecko jest odpowiednio ułożone, aby odpowiednio chwycić piersi: jego twarz jest skierowana w stronę piersi, zaś ucho, bark i biodro znajdują się w tej samej osi, buzia jest szeroko otwarta, a nos jest odsłonięty.

Najlepszym sposobem zapobiegającym lub zmniejszającym napięcie lub ból piersi jest karmienie na żądanie

Napięcie i ból piersi podczas karmienia rzadko są spowodowane nadmierną produkcją mleka, lecz niewystarczającym opróżnieniem piersi. Kluczowe jest regularnie i całkowite opróżnienie piersi, aby zapobiec zastojom mleka. W tym celu dziecko musi być karmione skutecznie i bez ograniczeń. Odradza się ograniczanie przyjmowanych płynów, bandażowanie piersi i noszenie ciasnego biustonosza: tego typu metody są nieskuteczne i mogą nawet pogorszyć sytuację.

Porada

Nie ograniczaj czasu trwania i częstotliwości karmienia! Upewnij się, że dziecko ssie sprawnie, w powolnym i stałym rytmie, przerywanym odpowiednimi ruchami w czasie połykania.

Wprowadzenie uzupełniających butelek w pierwszych tygodniach może zakłócić sprawne karmienie piersią

Wprowadzenie uzupełniającego karmienia w przypadku dziecka karmionego piersią jest kuszącą odpowiedzią na wątpliwości wyrażane przez kobiety w zakresie ich zdolności do wystarczającego karmienia dziecka własnym mlekiem. Z wyjątkiem szczególnych przypadków praktyka ta nie jest zalecana, ponieważ ogranicza zapotrzebowanie dziecka na ssanie piersi, może obniżyć produkcję mleka i zwiększyć ryzyko wczesnego odstawienia od piersi.

Porada

Nie podawaj noworodkowi karmionemu piersią żadnych innych pokarmów i napojów, niż mleko matki, chyba że jest to zalecone przez lekarza. U zdrowego dziecka urodzonego w terminie, które jest karmione w sposób skuteczny na żądanie, nie występuje ryzyko odwodnienia ani opóźnienia w rozwoju.

Wystąpienie zapalenia sutka nie wyklucza kontynuacji karmienia piersią

Zapalenie sutka jest wywoływane przez wszelkie czynniki uniemożliwiające prawidłowe opróżnianie piersi, w tym przede wszystkim nieefektywne ssanie i zbyt duże lub krótkie odstępy czasowe między poszczególnymi karmieniami. Leczenia zapalenia sutka wymaga przywrócenia prawidłowego odprowadzania mleka. Tym samym karmienie piersią może, a nawet powinno być kontynuowane. Jeżeli karmienie piersią zostanie przerwane, występuje ryzyko wystąpienia ropnia piersi.

Porada

Piersią należy karmić tak często i tak długo, jak chce tego dziecko, podając zarówno chorą, jak i zdrową pierś. Nie ma żadnego zagrożenia dla zdrowego niemowlęcia.

Karmienie piersią, a powrót do pracy zawodowej – tak, to jest możliwe

Po powrocie do pracy kontynuowanie karmienia piersią jest możliwe na kilka sposobów: karmienie rano i wieczorem w dni robocze, karmienie piersią na żądanie w dzień wolny od pracy, odciąganie i przechowywanie mleka w celu karmienia dziecka pomiędzy przystawieniem do piersi, a także, jeśli dziecko jest na tyle duże, częściowe karmienie piersią. Kodeks pracy przewiduje również środki ułatwiające dalsze karmienie piersią (ograniczenie dziennego czasu pracy, elastyczny czas pracy, przerwy w godzinach pracy, zapewnienie odpowiedniego miejsca do odciągnięcia mleka).

Porada

Kontynuuj karmienie piersią aż do czasu powrotu do pracy, a po powrocie karmienie piersią na żądanie za każdym razem, gdy jesteś z dzieckiem.

Kobieta karmiąca piersią może jeść wszystko

Matka karmiąca piersią nie musi spożywać ani też unikać konkretnych pokarmów. Nie jest uzasadnione, aby jadła więcej w celu lepszego zaspokojenia potrzeb żywieniowych dziecka ani też aby zmuszała się do picia dużych ilości płynów w celu produkowania większej ilości mleka. Podczas karmienia odradza się spożywania alkoholu. Jeżeli abstynencja jest niemożliwa, matka powinna ograniczyć spożycie alkoholu do 1 lub 2 kieliszków od czasu do czasu i unikać karmienia dziecka po wypiciu.

Porada

Zaleca się utrzymywanie normalnej, zróżnicowanej oraz zrównoważonej diety i przyjmowanie płynów w zależności od pragnienia.

Wiele leków może być bezpiecznie podawanych u matek karmiących piersią

Większość leków przechodzi w bardzo małych ilościach do mleka matki, więc niemowlę karmione piersią otrzymuje maksymalnie jeden procent dawki przyjętej przez matkę. W przypadku choroby matki możliwe jest odpowiednie dobranie leku umożliwiającego kontynuację karmienia piersią. Słownik Vidal (rejestr informacji o lekach) nie jest wystarczającym źródłem informacji w celu wyszukania odpowiedniego leku, ponieważ w przypadku większości produktów odradza ich stosowanie lub wskazuje jako przeciwwskazanie do karmienia piersią, aby uniknąć ryzyka medyczno-prawnego.

Porada

Do celów informacyjnych zaleca się korzystanie na przykład z poniższych dwóch wiarygodnych źródeł:
- „Medications and Mothers’Milk 2016” – 16. edycja (w języku angielskim),
- baza danych LactMed opracowana przez National Institute of Health (w języku angielskim).

Matki palące mogą karmić piersią

Najlepiej, aby matka karmiąca nie paliła papierosów, ale jeśli nie może przestać, lepiej, aby kontynuowała karmienie piersią. Dzieci matek palących karmione piersią wykazują rzeczywiście mniejsze ryzyko chorób niż dzieci karmione sztucznie. Ponadto preparaty nikotynozastępcze, pomocne w rzucaniu palenia, są dozwolone dla kobiet karmiących piersią. Nikotyna, którą zawierają, przechodzi do mleka, ale w mniejszej ilości niż w przypadku papierosów wypalanych przez matkę. W celu dalszego zmniejszenia stężenia nikotyny w mleku należy wybierać środki do podawania doustnego, które są korzystniejsze w tym zakresie niż plastry.

Porada

Nie pal w obecności dziecka. Jeśli palisz, rób to tuż po karmieniu i odczekaj co najmniej 2 godziny przed ponownym przyłożeniem dziecka do piersi.

Wsparcie dla matek karmiących piersią ze strony przeszkolonych pracowników służby zdrowia i grup wsparcia skutecznie wspomaga przedłużenie okresu karmienia piersią

Jak pokazują liczne badania, ważne jest, jeżeli karmienie piersią ma być kontynuowane, aby matki zostały otoczone odpowiednią opieką i wsparciem po opuszczeniu oddziału położniczego. Wsparcie matek ułatwia praktykę karmienia piersią, pomaga uniknąć problemów i zwiększa zaufanie matek.

Porada

Ważne jest skuteczne zachęcanie matek jak najszybciej po narodzinach dziecka do spotkania z przedstawicielem służby zdrowia odpowiednio przeszkolonym w zakresie karmienia piersią – położną, pielęgniarką pediatryczną, lekarzem, konsultantką laktacyjną – lub do skontaktowania się z lokalną grupą wsparcia.