Ciąża a uzależnienia

Średnio na początku ciąży jedna czwarta kobiet pali papierosy, zaś jedna na dwadzieścia kobiet cierpi na chorobę alkoholową. Powodem takiego stanu rzeczy jest brak wiedzy na temat szkodliwych skutków uzależnień dla nienarodzonego dziecka, ale także w zakresie odpowiednich środków zaradczych, jak na przykład przyjmowanie preparatów zastępczych.

„CIĄŻA A UZALEŻNIENIA”
6 KLUCZOWYCH ZASAD

Preparaty zastępcze są skutecznym narzędziem pomagającym w odstawieniu używek

Środki nikotynozastępcze mogą być skuteczne w rzucaniu palenia, zarówno po porodzie, jak i w okresie karmienia piersią. Także pomiar CO na oddziałach położniczych umożliwia odpowiednie dozowanie plastrów nikotynowych.
Leczenie zastępcze może być również stosowane w trakcie ciąży oraz po porodzie u kobiet uzależnionych od opiatów.

Porada

Środki zastępcze są skutecznym narzędziem pomagającym w odstawieniu nałogu. Ponadto w niektórych przypadkach poprawa okazuje się natychmiastowa. W przypadku palenia wydychane powietrze staje się zdrowsze już po 24 godzinach od odstawienia papierosów!

Uzależnienie od alkoholu jest tematem tabu, a jego skutki są mało znane

Alkoholizm jest główną przyczyną upośledzenia umysłowego w chwili narodzin dziecka. Jednakże ryzyko związane ze spożywaniem alkoholu nie jest dobrze znane.
Obecnie wiemy, że problemy te są poważniejsze w przypadku częstego spożywania alkoholu i spożywania go w dużej ilości, a także we wczesnym okresie ciąży.

Porada

Zaobserwowano związek między ilością spożywanego alkoholu a negatywnymi skutkami, jednakże nadal pozostaje niemożliwe zdefiniowanie dawki niegroźnej dla płodu. Tym samym z ostrożności zaleca się abstynencję w czasie ciąży.

Zarówno te mniej, jak i te częściej spotykane – wszystkie nałogi niosą ze sobą ryzyko

Bardzo powszechne nałogi, jak palenie i uzależnienie od alkoholu, mogą czasami pozostawić w cieniu uzależnienia od innych substancji (np. konopie lub produkty lecznicze, takie jak leki przeciwlękowe lub psychotropowe) lub nałogi typu behawioralnego: nawyki żywieniowe, nadpobudliwość fizyczna, uzależnienie od hazardu, kompulsywne zakupy itp. We wszystkich przypadkach wpływ na rozwój płodu i dziecka mogą być tragiczne w skutkach: słaba adaptacja układu oddechowego (palenie), poronienie (bulimia), powolny rytm serca płodu i zespół odstawienia po urodzeniu (benzodiazepiny), poronienie lub obumarcie płodu (kokaina) oraz ogólnie wcześniactwo i niska waga urodzeniowa.
W czasie ciąży palenie matki zwiększa dwukrotnie ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej i przedwczesnego porodu oraz trzykrotnie ryzyko samoistnego poronienia. W dłuższej perspektywie wpływa to na zwiększone ryzyko rozwoju raka u dziecka w wieku dorosłym. Zażywanie konopi przez matkę w czasie ciąży może doprowadzić do wystąpienia u dziecka w wieku szkolnym trudności w nauce, nadpobudliwości i niezrównoważonego zachowania.

Porada

Uzależnienia mają charakter behawioralny. Analiza stylu życia pomaga przygotować się do odrzucenia szkodliwych uzależnień.

Zapobieganie jest skutecznym rozwiązaniem, zwłaszcza jeżeli ma charakter wieloaspektowy

Pacjentka powinna zostać jak najszybciej otoczona odpowiednią opieką, jeśli to możliwe w sposób wieloaspektowy. Położne i ginekolodzy są dobrze przygotowani do wykrywania uzależnień na jak najwcześniejszym etapie ciąży i kierują pacjentki do specjalisty w zakresie uzależnień od tytoniu lub alkoholu. Niektóre zakłady opieki zdrowotnej – oddziały położnicze dla kobiet uzależnionych od palenia tytoniu – oraz niektórzy specjaliści posiadają kwalifikacje w zakresie pomocy osobom uzależnionym. Konieczna okazuje się czasem opieka psychologiczna oraz pomoc społeczna.

Porada

Opieka jest bardziej skuteczna, jeżeli następuje na jak najwcześniejszym etapie ciąży i ma charakter wieloaspektowy, łączący podejście medyczne, społeczne oraz psychologiczne.

Coraz bardziej powszechne na świecie uzależnienia dotyczą wielu kobiet w ciąży

Kobiety są coraz bardziej narażone na wszelkie formy uzależnień.

Porada

Wykrycie uzależnienia jest możliwe poprzez odpowiednią analizę oraz udzielenie odpowiedzi na kilka prostych pytań dotyczących charakteru spożywanych i stosowanych produktów; ilości, częstotliwości i okoliczności konsumpcji; zalet i wad przypisywanym ich stosowaniu.

Karmienie piersią i palenie papierosów są możliwe do pogodzenia

Wbrew powszechnemu przekonaniu korzyści z karmienia piersią znacznie przewyższają negatywne skutki działania niektórych substancji, takich jak tytoń. W rzeczywistości mleko matki posiada właściwości odżywcze oraz trawienne i chroni dziecko przed zakażeniami. 
Jeżeli matka pali, najlepiej, aby robiła to bezpośrednio po karmieniu piersią i odczekała co najmniej dwie godziny przed ponownym przystawieniem dziecka do piersi, żeby poziom nikotyny w mleku był na jak najniższym możliwym poziomie. Ponadto wskazane jest palenie z dala od dziecka, jak najmniejsze możliwie wdychanie dymu, dokładne przewietrzanie domu i oczywiście maksymalne ograniczenie liczby wypalanych papierosów. 
Środki zastępcze mogą również być stosowane przy karmieniu piersią. Zaleca się stosowanie gum i ich żucie tuż po karmieniu, aby mleko nie zawierało nikotyny w momencie kolejnego karmienia.

Porada

Bez względu na sytuację matki karmienie piersią – gdy jest to potrzebne – jest korzystne przy przestrzeganiu kilku prostych zasad (np. palenie poza porami karmienia).